Almennt
Lög nr. 44/1998 um húsnæðismál
Með lögum nr. 44/1998 um húsnæðismál var stofnaður sérstakur sjóður, Íbúðalánasjóður, sem tók við hlutverki Húsnæðisstofnunar ríkisins og byggingarlánasjóðanna. Markmiðið með stofnun sjóðsins er að einfalda og samræma meðferð lánveitinga til húsnæðismála.
- Leiðbeiningar varðandi sölu félagslegra eignaríbúða
- Lagabreyting nr. 86 / 2002 á lögum nr. 44/1998 um húsnæðismál
- Lagabreyting nr. 77 / 2001 á lögum nr. 44/1998 um húsnæðismál
Stærsta breytingin með nýjum lögum lýtur að félagslega íbúðalánakerfinu. Sú grundvallarbreyting verður að byggingu og kaupum sveitarfélaga á félagslegum eignaríbúðum er hætt og í stað þess tekið upp nýtt félagslegt íbúðalánakerfi. Nýtt fyrirkomulag byggir á því að einstaklingar sem geta fengið félagslega aðstoð til kaupa geta valið úr öllum íbúðum á markaði en ekki eingöngu íbúðum á vegum sveitarfélaga. Eldra kerfi er þó viðhaldið meðan innlausn íbúða skv. eldra kerfi á sér stað. Innlausnarreglur eldra kerfis geta því varað í nokkur ár enn.
Í stað félagslegra eignaríbúða er einstaklingum veitt aðstoð annars vegar í formi húsbréfaláns, 65% - 70% lán og viðbótarláns (20 - 25%) fyrir milligöngu sveitarfélags eða samtals 90% af kaupverði íbúðar. Þannig fær einstaklingurinn 90% lán sem hann getur notað til kaupa á íbúð á almennum markaði.
( Nánari upplýsingar um viðbótarlán er að finna á heimasíðu Íbúðalánasjóðs ).
Hins vegar verður aðstoðin í formi vaxtabóta sem verða greiddar á kaupári. Vaxtabætur eru samtímagreiddar og taka þannig samstundis á niðurgreiðslu vaxta af húsnæðislánum. Sveitarfélög greiða sem nemur 5% af viðbótarláni sem veitt er út á hverja íbúð í sveitarfélaginu í sérstakan varasjóð. Varasjóður bætir tjón Íbúðalánasjóðs vegna tapaðra viðbótarlána.
( Nánari upplýsingar um vaxtabætur er að finna á heimasíðu Íbúðalánasjóðs ).
Kaupskylda sveitarfélaga á félagslegum eignaríbúðum fellur niður við endursölu og er sveitarfélögum heimilt að selja félagslegar eignaríbúðir á almennum markaði með því skilyrði að áhvílandi lán verði gerð upp. Jafnframt er sveitarfélögum heimilt að breyta félagslegum eignaríbúðum, sem koma til innlausnar, í leiguíbúðir til framtíðar. Lögin gera ráð fyrir að sveitarfélög geti stofnað hlutafélag, sjálfseignarstofnun eða félag með ótakmarkaðri ábyrgð er annist útleigu íbúða í eigu sveitarfélagsins.
Félagsmálaráðuneytið hefur sent sveitarstjórnum og húsnæðisnefndum umburðarbréf undir heitinu: Gildistaka laga nr. 44/1998 um húsnæðismál og um skil þeirra gagnvart lögum nr. 97/1993 um Húsnæðisstofnun ríkisins.
Á vegum félagsmálaráðuneytisins eru starfandi tvær kærunefndir á sviði húsnæðismála:
- Kærunefnd húsamála
- Úrskurðarnefnd félagsþjónustu og húsnæðismála